Reacties met carbonaten

Wanneer zuren reageren met carbonaten, ontstaan er een zout, koolstofdioxidegas en water. Dit is een veelvoorkomende reactie in de scheikunde en heeft praktische toepassingen in het dagelijks leven.

De algemene vergelijking

De algemene reactievergelijking is:

Carbonaat + Zuur → Zout + Koolstofdioxide + Water

Bijvoorbeeld: wanneer zinkcarbonaat (ZnCO₃) reageert met zoutzuur (HCl), ontstaat zinkchloride (ZnCl₂), koolstofdioxide (CO₂) en water (H₂O):

ZnCO₃ + 2HCl → ZnCl₂ + CO₂ + H₂O

De afbeelding laat de algemene reactie zien van een carbonaat met een zuur. Je ziet het vrijkomen van koolstofdioxide in de vorm van gasbelletjes, samen met de vorming van water en een zout (zoals zinkchloride). Deze reactie wordt vaak gebruikt om carbonaten aan te tonen.

Waarnemingen tijdens de reactie

Bij deze reactie kun je het volgende waarnemen:

• Gasvorming: Er ontstaan belletjes van koolstofdioxidegas.
• Warmteontwikkeling: De reactie is exotherm en geeft warmte af.
• Zoutvorming: Er ontstaat een zout dat opgelost kan blijven of als vaste stof neerslaat.

Toepassingen van deze reactie

De reactie tussen zuren en carbonaten wordt in veel situaties gebruikt:

• Bruistabletten: Veel medicijnen en vitamines gebruiken deze reactie om CO₂ te laten bruisen in water.
• Test op carbonaten: Het vrijkomen van CO₂ wordt gebruikt om carbonaten in een monster aan te tonen.
• Kalksteen en zure regen: Dit verklaart hoe zure regen kalksteen (calciumcarbonaat) afbreekt en gebouwen aantast.

Test voor koolstofdioxide

Het vrijgekomen koolstofdioxidegas kan eenvoudig getest worden met kalkwater (calciumhydroxide-oplossing). Als CO₂ door kalkwater wordt gebubbeld, wordt het troebel. Dit bevestigt de aanwezigheid van koolstofdioxide.